 |
| Quyền tự do kết hợp là quyền mà mọi tập đoàn toàn trị đều muốn cấm tuyệt đối |
Nguyễn Gia Kiểng
Không phải chỉ những người đối lập mà ngay các trí thức có danh phận hàng đầu của chế độ họp để góp ý cho đại hội đảng cũng khẳng định từ Đại Hội XI, Đảng và chế độ cộng sản sẽ bắt đầu giai đoạn sụp đổ. Đại Hội XI của Đảng Cộng Sàn Việt Nam vừa qua đã xác nhận điều đó.
Đại Hội XI đã không đạt tới được đồng thuận về một định hướng hay một dự án nào, mà chỉ nhắc lại một cách ngược ngạo là tiếp tục “phát triển Cương lĩnh năm 1991 để làm nền tảng chính trị, tư tưởng cho mọi hoạt động của Ðảng và Nhà nước”. Nhưng cương lĩnh năm 1991 là gì? Đó là quyết định của Đại Hội 7 chặn đứng đà đổi mới chính trị khởi đầu từ Đại Hội 6 cuối năm 1986 để cầu hòa với Trung Quốc và rập khuôn theo Trung Quốc với hy vọng có thể cố thủ và tồn tại. Nhưng làm sao có thể tiếp tục một chính sách đã được quyết định cách đây 20 năm trong một thế giới thay đổi dồn dập hàng ngày? Không một chính đảng nào trên thế giới, dù là đảng cầm quyền hay đảng đối lập, có thể tuyên bố như thế mà không sợ biến thành trò cười, Đảng Cộng Sản Việt Nam đúng là một ngoại lệ. Đồng thuận duy nhất của đại hội, và được nhắc lại trong mọi phát biểu, là phẩm chất cán bộ của đảng đã sa sút nghiêm trọng. Trong một tình trạng như vậy dĩ nhiên vấn đề nhân sự lãnh đạo không thể giải quyết. Việc chỉ định Tổng Bí Thư và Bộ Chính Trị vừa qua không phải là giải đáp mà chỉ chứng tỏ sự thiếu vắng giải đáp, hay tệ hơn nữa một bế tắc không lối thoát. Liên minh Đỗ Mười – Lê Đức Anh, đã bảo đảm sự ổn định chính trị trong đảng trong hai thập niên qua, không còn nữa. Hai ông này đã chia rẽ nhau và đều đã bất lực. Ông Lê Đức Anh không đưa được ông Nguyễn Tấn Dũng vào chức Tổng Bí Thư, cũng như ông Đỗ Mười không áp đặt được ông Trương Tấn Sang, và cả hai ông đều không ngăn cản được ông Nguyễn Phú Trọng.
Việt Long và Nguyễn Xuân Nghĩa, RFA 
Trước ngày Đại hội XI của đảng Cộng sản Việt Nam khai mạc, hãng thông tấn AP tường thuật từ Việt Nam viết, “Mặc dù những khẩu hiệu, hình cờ đỏ búa liềm được treo khắp nơi ở Hà Nội, nhưng đa số người dân Việt Nam không quan tâm đến sự kiện (Đại hội) này, vì họ phải lo vật lộn với lạm phát, với giá thực phẩm leo thang.” Cùng thời gian đó, tuần báo Economist của Anh quốc nhận xét rằng sau bao nhiêu năm đổi mới kinh tế, tại thủ đô nước Việt Nam trong các hotel sang trọng đa số khách người ngoại quốc, “thang máy đang chạy bị ngưng vì mất điện.” Và trong quán cà phê bài trí đẹp như một tiệm ở Paris, “cái máy pha cà phê expresso cũng lịch xịch một lúc rồi tắt ngúm” vì điện cúp bất ngờ. Những hình ảnh đó tiêu biểu cho tình trạng phá sản của chính sách kinh tế Nguyễn Tấn Dũng.
